Akaid ilmi nedir? Hayatın içinde kaybolmuş bir İzmirli gençten samimi bir anlatım

İzmir’de sabahları uyanmak başlı başına bir inanç testi gibi. Alarm çalıyor, “bugün erken kalkacağım” diye bir söz veriyorsun kendine. Sonra beynin araya giriyor:

“Tamam da neden?”

İşte ben de çoğu zaman bu iç tartışmanın içinde sıkışıp kalıyorum. Ve tam böyle anlarda aklıma garip bir şekilde Akaid ilmi nedir? sorusu düşüyor. Çünkü insan bazen kahve yaparken bile hayatın temel sorularını düşünmeye başlıyor. Köpüğü fazla kaçırınca da felsefe derinleşiyor.

Akaid ilmi, en basit haliyle inanç esaslarını konu alan bir ilim. Ama bunu “en basit haliyle” demek bile aslında haksızlık gibi geliyor; çünkü mesele sadece bilgi değil, aynı zamanda insanın zihninde kurduğu anlam dünyasının temelleriyle ilgili. Ben bunu ilk duyduğumda “Akaid mi? O ne, yeni çıkan bir kahve markası mı?” diye düşünmüştüm. Sonra anladım ki olay bayağı ciddi.

İnanç meselesi ve gündelik hayatın garip çelişkileri

Şimdi dürüst olalım. Hepimizin hayatında “inanıyorum ama tam da emin değilim” dediği anlar var. Mesela sabah metroya yetişeceğini sanarsın ama bir bakarsın ki daha ayakkabıyı bağlamamışsın. İşte orada bile küçük bir inanç krizi yaşanıyor.

Akaid ilmi nedir? sorusu aslında biraz da şunu soruyor:

“Ben neye inanıyorum ve neden inanıyorum?”

Bu soru kulağa akademik geliyor ama aslında sabah simit alırken bile karşımıza çıkıyor. Susamlı mı sade mi? İç ses:

“Susamlı al, garanti.”

Diğer ses:

“Ya bayatsa?”

İşte Akaid burada devreye giriyor gibi düşünebilirsin. İnanç sistemini, temel kabulleri ve zihinsel dayanakları sorgulamak… Ama bunu yaparken bir yandan da İzmir sıcağında eriyen bir dondurma gibi düşüncelerinin akıp gitmesini engellemeye çalışıyorsun.

Akaid ilmi nedir? Sorusunun temel anlamı

Akaid ilmi, İslam düşüncesinde iman esaslarını ele alan bir alan olarak bilinir. Yani Allah’a iman, peygamberlere iman, ahiret gibi temel inanç konularının sistemli şekilde anlaşılmasıdır.

Ama bunu günlük dile çevirirsek şöyle bir şey çıkıyor:

“Sen aslında neye tutunuyorsun?”

Ben bunu ilk fark ettiğimde biraz irkilmiştim. Çünkü insan genelde hayatı “idare ederiz ya” modunda yaşamak istiyor. Ama Akaid ilmi, bu otomatik pilotu biraz kurcalıyor.

Bir arkadaşım var, sürekli “ben flow’dayım kanka” der. Ona bunu anlattığımda şöyle dedi:

— “Abi ben zaten çok düşünmüyorum.”

— “İşte o da bir düşünce şekli olabilir,” dedim.

Baktı, sustu. Sonra çayı karıştırmaya devam etti. Çayın bile felsefi bir tarafı var aslında, fark etmiyoruz.

Gündelik hayatla Akaid arasında garip paralellikler

İzmir’de yaşamanın şöyle bir tarafı var: her şey biraz rahat, biraz da dağınık. Deniz var ama rüzgar saçını dağıtıyor. Hayat var ama planlar hep “yarın bakarız” modunda.

Akaid ilmi nedir? sorusunu böyle bir ortamda düşünmek daha da ilginç oluyor. Çünkü inanç dediğimiz şey de bazen rüzgar gibi. Görünmüyor ama etkisini hissediyorsun.

Mesela bir gün sahilde oturuyorum. Karşıdan biri bağırıyor:

— “Dalgalar bugün çok güzel!”

Ben de içimden diyorum ki:

“Evet ama ben hayatımın dalgalarını çözemedim daha.”

İşte o an fark ettim ki insan sadece denize değil, kendi zihnine de bakmalı.

İnanç, şüphe ve İzmir trafiği

İzmir trafiğinde araç kullanırken bile Akaid aklıma geliyor bazen. Çünkü bazı şeylere “kesin böyle” diye inanıyorsun:

“Bu ışıkta kesin geçerim.”

Ama sonra bir bakıyorsun, tam tersini yaşıyorsun.

İnanç burada kırılıyor mu? Hayır. Sadece yeniden şekilleniyor.

Akaid ilmi de tam olarak bunu yapıyor aslında: inancı rastgele bir duygu olmaktan çıkarıp, daha bilinçli bir zemine oturtmaya çalışıyor.

Ama itiraf edeyim, bazen ben bile “bu kadar düşünmesek mi ya?” diyorum.

Sonra iç ses devreye giriyor:

“Düşünmezsen neye inanacağını nasıl bileceksin?”

Sessizlik.

Ve simit.

Akaid ilmi nedir? sorusuna daha derin bir bakış

Sizin İçin Seçtik: Adaçayı tütsüsü ne için kullanılır ?

Bu ilim sadece teorik bir alan değil. İnsan zihninin “neden?” sorusuyla kurduğu ilişkiyi de düzenliyor.

Bir nevi zihinsel harita gibi düşün. Ama Google Maps değil, biraz daha eski usul bir harita. Kenarları yıpranmış, üzerinde karalamalar var. Ama yine de yol gösteriyor.

Ben bazen kendi düşüncelerimi bir dosya klasörü gibi hayal ediyorum:

İnançlar

Şüpheler

“Bunu sonra düşünürüm” klasörü

Gereksiz ama atamadığım fikirler

Akaid ilmi sanki bu klasörlerin düzenlenmesi gibi bir şey.

İç sesle yapılan en uzun tartışmalar

Bir gece balkonda otururken kendi kendime şunu düşündüm:

“İnsan neden inanma ihtiyacı hisseder?”

Sonra iç sesim cevap verdi:

“Çünkü her şeyi tek başına taşıyamazsın.”

“Peki ya yanlış inanıyorsak?”

“Zaten mesele doğruyu bulmak değil, aramayı bırakmamak.”

Bu konuşma yaklaşık 40 dakika sürdü. Dışarıdan bakınca hiçbir şey yapmıyordum. Ama içeride bayağı yoğun bir tartışma vardı.

Akaid ilmi nedir? sorusu da tam burada anlam kazanıyor: insanın kendi iç dünyasını sistemli şekilde anlamaya çalışması.

Arkadaş ortamında Akaid konuşmak

Geçen gün arkadaşlarla oturuyoruz. Konu bir şekilde inançlara geldi. Ben de hafif ciddi bir tonla:

— “Akaid diye bir şey var, biliyor musunuz?”

Masada kısa bir sessizlik oldu.

Sonra biri:

— “Abi o yeni çıkan enerji içeceği mi?”

Hayır dedim ama içimde bir şeyler kırıldı. Çünkü bazı konuların ciddiyetiyle günlük hayatın rahatlığı arasında sürekli bir uçurum var.

Ama sonra düşündüm: belki de bu kötü bir şey değil. İnsan her şeyi ağır yaşamak zorunda değil.

Akaid ilmi bile konuşulurken biraz hafiflik taşıyabilir.

İnanç sistemi ve insanın dağınık zihni

İnsan zihni düzenli değildir. Bazen sabah motivasyon videosu izlersin, öğlen pizza siparişi verirsin, akşam hayatın anlamını sorgularsın.

Akaid ilmi bu dağınıklığın ortasında bir düzen arayışıdır.

Ama bu düzen katı bir disiplin değil. Daha çok “tamam, buradan başlayalım” diyen bir rehber gibi.

Ben kendi zihnimi düşününce bazen şunu görüyorum:

%30 ciddi düşünceler

%40 gereksiz tekrarlar

%20 “keşke söylemeseydim” anıları

%10 boşluk (en tehlikelisi)

Akaid ilmi, bu karışımı anlamlandırmaya çalışmak gibi.

Günlük hayatla felsefi kırılmalar

Bir gün markette sıra beklerken önümdeki adam çok yavaş hareket ediyordu. Normalde sinir olurdum ama o gün düşündüm:

“Belki de herkes kendi hızında bir inanç yaşıyor.”

Garip ama gerçek.

Akaid ilmi nedir? sorusu bazen böyle anlarda kendini gösteriyor. Büyük kitaplarda değil sadece, market kuyruğunda, metroda, hatta bozuk para ararken bile.

Hayatın küçük anları, büyük soruların zemini oluyor.

Sonuç gibi olmayan ama devam eden bir düşünce

Aslında burada bir son yazmak istemiyorum. Çünkü Akaid ilmi dediğimiz şey biten bir konu değil, devam eden bir süreç gibi.

İnsan değişiyor, düşünceler değişiyor, şehir değişiyor. İzmir bile her gün biraz farklı kokuyor sabahları.

Ve ben hâlâ bazen balkona çıkıp aynı soruyu düşünüyorum:

“Ben neye inanıyorum ve neden?”

Cevaplar net değil. Ama belki de mesele netlik değildir.

Belki de mesele, düşünmeye devam etmektir.

Okuyucularımıza “Akaid ilmi nedir” konusunda faydalı bilgiler sunmaya çalıştık. Kultasmuhendislik ekibi olarak bizi okumaya devam edin!